Written by TesiOnline
De energietransitie is in volle gang. Gemeenten krijgen steeds meer verantwoordelijkheid in het verduurzamen van onze energievoorziening. Een belangrijk instrument hierin is de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw), die per 1 januari 2026 naar verwachting in werking treedt. Maar wat betekent deze wet voor gemeenten, warmtebedrijven, aannemers én technisch personeel? En welke rol speelt veiligheid en VEWA-certificering hierin?
Wat is de Wet collectieve warmte (Wcw)?
De Wcw vervangt de huidige Warmtewet en is bedoeld om:
- De aanleg en uitbreiding van warmtenetten te versnellen
- Gemeenten de regierol te geven in de warmtetransitie
- De betrouwbaarheid, betaalbaarheid en verduurzaming van warmtelevering te verbeteren
Een belangrijk principe binnen de Wcw is het werken met warmtekavels. Binnen zo'n gebied mag slechts één partij warmte leveren, en die partij moet door de gemeente worden aangewezen. Warmtebedrijven moeten bovendien voor meer dan 50% in publieke handen zijn, tenzij er sprake is van een ingroeiperiode.
Wat verandert er in de praktijk?
Gemeenten krijgen de regie
De gemeente bepaalt wie warmte mag leveren en transporteren in een bepaald gebied. Daarmee neemt de gemeente ook de verantwoordelijkheid voor de veiligheid, betrouwbaarheid en samenwerking met betrokken partijen.
Publiek belang voorop
Warmtebedrijven moeten voornamelijk eigendom zijn van publieke instellingen (zoals gemeenten of provincies). Alleen tijdens de overgangsfase is tijdelijke inzet van private partijen toegestaan.
Kleine warmtesystemen
Voor systemen met maximaal 1.500 aansluitingen geldt een soepeler regime. Zij mogen warmte leveren zonder officiële aanwijzing, mits ze aan een aantal voorwaarden voldoen.
Nieuwe tariefstructuur
De koppeling met de gasprijs ("niet meer dan anders"-principe) wordt losgelaten. Warmtetarieven moeten gebaseerd worden op daadwerkelijke kosten, wat kan leiden tot transparantere en eerlijkere prijsstellingen.
Verplichte focus op veiligheid en verduurzaming
De wet stelt hogere eisen aan:
- Leveringszekerheid
- Milieuprestaties
- Veiligheid op en rond warmte-installaties
Waarom is VEWA-certificering nu belangrijker dan ooit?
Met de komst van de Wcw wordt het opzetten van nieuwe warmtenetten gestroomlijnd – maar dat betekent ook dat veel organisaties te maken krijgen met werkzaamheden in risicovolle omgevingen. Daar komt VEWA-certificering in beeld.
VEWA staat voor Veiligheidsvoorschrift Warmte en is de standaard voor veilig werken aan warmtevoorzieningssystemen. De certificering biedt:
- Uniforme veiligheidsinstructies voor alle betrokken partijen
- Juridische borging binnen de Arbowet
- Aantoonbare deskundigheid van technisch personeel
Kortom: als jouw organisatie of gemeente werkt aan warmtenetten, is VEWA-certificering geen luxe, maar noodzaak.
Wat kun je nu doen?
Ben je betrokken bij warmtenetten of verantwoordelijk voor technische werkzaamheden? Dan is dit hét moment om je voor te bereiden:
Lees alles over VEWA-certificering en de implementatie ervan in de praktijk:
Lees: https://energietoetsen.nl/vewa-certificering-warmtenetten/
Wil je alvast oefenen voor het VEWA-examen?
Test je kennis met het officiële VEWA Oefenexamen van EnergieToetsen.nl – inclusief 3x30 vragen, ontwikkeld door veiligheidsexperts.
Wil je advies over VEWA-certificering of trainingen op maat?
De Wet collectieve warmte (Wcw) gaat een grote rol spelen in de verduurzaming van Nederland. Veiligheid en samenwerking worden daarin cruciaal. Door nu al te investeren in kennis, instructie en certificering, voorkom je vertraging, risico’s en onnodige fouten.
Neem contact op met Tesi Veiligheidstrainingen via www.tesi.nl of stuur een e-mail naar info@tesi.nl.